Door Diana Büttner op 4 november 2013

Algemene Beschouwingen 2013 / Begroting 2014

Hieronder volgt de tekst van de Algemene Beschouwingen, zoals die door mij zal worden uitgesproken in de Begrotingsraad van donderdag 7 november aanstaande:

Voorzitter, College, collega raadsleden en geachte aanwezigen,

Voor ons ligt de programmabegroting 2014 en de meerjarenbegroting 2015 t/m 2017. Daaruit blijkt dat dit college, de zaak in ieder geval t/m 2014 op orde heeft. Men heeft grip op de uitgaven en men is zelfs enigszins gewapend tegen verdere tegenvallers. Een compliment dus aan ons college en aan alle ambtenaren die hieraan hun steentje hebben bijgedragen. Het handelen van het rijk gaat tegenwoordig snel. De ene bezuiniging na de andere heeft de gemeenten getroffen. We houden ons hart vast voor de gevolgen voor de uitvoering van de Participatiewet, de wet op de WMO en de wet op de Jeugdzorg. Mensen met een zorgzwaarte pakket van 1 t/m 4 worden door het landelijk beleid al min of meer losgelaten. De gemeenten moeten daarvoor in de WMO vele nieuwe mensen met een beperking opvangen. Dit heeft grote gevolgen voor onze gemeente. Minder geld maar wel meer werk. Maar ondanks het krappe budget en dankzij de kerntakendiscussie zijn er veel zaken gerealiseerd. Onze gemeente heeft de afgelopen jaren op veel fronten nieuw beleid gemaakt en uitgevoerd.

De begroting van 2014 is weliswaar sluitend. Echter voor 2015 moet een financieel gat van 1,4 miljoen worden gedicht. Dat gaat niet zomaar en hiervoor zal wellicht opnieuw een takendiscussie in de nieuwe raadsperiode nodig zijn. De afgelopen jaren hebben we als PvdA samen met onze coalitiegenoten CDA en VVD veel bereikt. De samenwerking binnen de coalitie was goed en constructief en heeft gezorgd voor stabiliteit. Stabiliteit die in tijden van bezuinigingen en een economische crisis, van belang zijn om de gemeentelijke financiën goed te houden. Ondanks de bezuinigingen zijn er toch zoals reeds gezegd een aantal zaken uitgevoerd. Het voert te ver om alles de revue te laten passeren. Maar voor ons waren de meest opvallende zaken:

– Het besluit om het gemeentehuis niet nieuw te bouwen maar een bestaand pand te kopen en te verbouwen tot een duurzaam gebouw. Een besparing van ruim 5 miljoen en een zeer duurzame oplossing.

– De wijze waarop het IVVP en het Groenstructuurplan tot stand zijn gekomen door inbreng van onze inwoners.

– De renovatie van het Albertusgebouw en Gouden Handen. Twee karakteristieke panden blijven behouden voor onze gemeente.

– Uitbreiding van het armoedebeleid.

– De detachering van groenmedewerkers van Wedeo bij de gemeente en de catering van het nieuwe gemeentehuis door leerlingen van De Ziep en Symbion.

– De realisatie van twee skatebanen.

– De herinrichting van het Lockhorstpark en Stadspark.

– De herinrichting van de dorpskernen Zeddam, Loil, Nieuw-Dijk en Stokkum.

– Forse vooruitgang in de uitvoering van het Masterplan in ’s-Heerenberg. Parkeerplaatsen op De Bleek en in de Klinkerstraat en als “kers op de taart” de herinrichting van het Stadsplein.

Een van de zaken voorzitter waar wij vanwege de drie transities speciale aandacht voor willen vragen is het gemeentelijke armoedebeleid. Een motie hebben we voor vandaag hiervoor klaar liggen. Is dit nodig zie ik denken..? Ja, voorzitter dit is wat ons betreft nodig en ik zal u vertellen waarom..

Dankzij de inspanningen van de Tweede Kamerfractie van de PvdA en staatsecretaris Jetta Klijnsma is er voor 2013 extra geld toegevoegd aan het gemeentefonds voor armoedebestrijding. Ten gevolge van de economische crisis, de oplopende werkloosheid en het niet vroegtijdig signaleren van schulden komen steeds meer mensen in de problemen. De kans om in armoede te geraken neemt voor alle groepen toe. Met name kinderen zijn hier de dupe van.

Kabinetsbeleid

Werk is nog steeds de beste manier om armoede en sociale uitsluiting tegen te gaan, daarom wil het kabinet in samenwerking met sociale partners de arbeidsparticipatie bevorderen. Mede door de economisch moeilijke situatie en het voortduren van de economische crisis zal de inzet van het kabinet niet kunnen voorkomen dat er mensen zijn die de eindjes moeilijk aan elkaar kunnen knopen. Met name kinderen zijn hier ongewild de dupe van. Dit kabinet onderkent de problemen die kunnen ontstaan wanneer je (langdurig) moet leven van een laag inkomen. Daarom trekt het kabinet meer geld uit voor de bestrijding van armoede. Voor 2013 komt er incidenteel 18 miljoen extra naar de gemeenten. Voor 2014 zal dit ongeveer 70 miljoen zijn en in 2015: 90 miljoen. De bedragen voor 2014 en 2015 zijn structureel en worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Deze bedragen zijn niet geoormerkt. Als PvdA Montferland hechten wij eraan dat deze gelden ook daadwerkelijk aan armoedebestrijding worden besteed. Met name voor kinderen, alleenstaande ouders, werkenden met een laag inkomen en ouderen met een klein pensioen is beslist extra aandacht nodig.

Gemeentelijk armoedebeleid

 De manier waarop de middelen verder ingezet zullen worden, is aan de individuele gemeente, aangezien de verantwoordelijkheid voor het armoedebeleid primair bij hen ligt. Gemeenten zijn het beste in staat om hulp te bieden aan mensen die dit nodig hebben en weten deze mensen ook het beste te bereiken. Landelijk gezien groeit één op de negen kinderen op in armoede. Dus ook in onze gemeente. Veel van deze kinderen hebben het gevoel niet mee te kunnen doen en voelen zich buitengesloten.

Keuze

In onze motie wordt de keuze gemaakt om het extra budget wat naar het gemeentefonds gaat voor armoedebestrijding ook daadwerkelijk aan armoede te besteden en niet in de algemene middelen te storten of voor andere beleidsdoeleinden te gebruiken. Wij roepen dan ook onze gemeenteraad op om te zorgen dat deze middelen ook daadwerkelijk worden ingezet waarvoor ze bedoeld zijn. Zo kun je bijvoorbeeld denken aan vormen zoals kindpakketten (met bijvoorbeeld de zwemles, bibliotheekpas, vervoer, kleding), ‘handgeld’ voor de sociale wijkteams of de ondersteuning van organisaties die zich hier specifiek voor inzetten zoals de lokale afdeling van de Stichting Leergeld. Wij hopen van harte dat de raad deze motie zal ondersteunen. Want armoedebestrijding is helaas vandaag de dag nog hard nodig.

Een ander punt dat ons aan het hart gaat, zijn de zandwegen in ons mooie Montferland.

Zandwegenbeleid

 Onze fractie pleit al jaren voor een zandwegenbeleid. Dit met name in het kader van het toeristisch- recreatieve gebruik van deze wegen. Een aantal zandwegen vormen een onderdeel van recreatieve fiets- en wandelroutes. Ondanks toezeggingen in het verleden is ons gebleken dat hier weer geen budget voor beschikbaar is. Dit terwijl we er ons allemaal van bewust zijn dat we moeten investeren in een aantrekkelijk gebied voor toeristen. Wij menen dat het opstellen van een beleidsplan niet duur hoeft te zijn, zeker nu de inventarisatie in het kader van het IVVP al heeft plaatsgevonden. Uitvoering van het plan kan door prioritering gefaseerd worden uitgevoerd. Wij willen dan ook een motie indienen waarbij een bedrag wordt gereserveerd om:

A) Een beleidsplan zandwegen op te stellen.

B) Een begin te maken met de uitvoering van de plannen.

Woningbouw

Onze fractie is voorts van mening dat de bouw van woningen in onze gemeente goed afgestemd moet worden op het aanbod van woningen van de bestaande woningmarkt. Dus kijken naar welke woningen er vooral te koop staan. Waar al genoeg van is moeten we niet nog meer bijbouwen. Op die manier bevorderen we de doorstroming. Op de langere termijn worden dan die huizen gebouwd waar daadwerkelijk behoefte aan is. Voorzitter nog even terug van nieuw beleid naar het beleid van de afgelopen vier jaar..

Genoemd werd punten die naar ons idee opvallend waren. Maar waren er nog zaken die volgens ons niet zo goed verliepen en waar nog aan gewerkt moet worden? Ja natuurlijk, de communicatie met de dorps- en wijkraden, dat kan vinden wij nog steeds beter.. Denk bijvoorbeeld aan de dorpsraad van Beek die uiteindelijk een ander idee had over “Nico’s bosje”. Of de dorpsraad van Azewijn en de groep van aanwonenden die aanvankelijk een ander idee hadden over het viaduct en de tunnelbak van de nog aan te leggen N316. De Stadsraad West en in haar kielzog het Wijkplatform Oost, die zich net als een aantal bewoners van de Maria van Nassaulaan zich (in eerste instantie) veelal niet konden verenigen met het idee dat de skatebaan bij de Maria van Nassaulaan kwam. Voor ons blijft het belangrijk dat dorps-en wijkraden in een zo vroeg mogelijk stadium bij de plannen worden betrokken en dat de gemeente open staat voor hun visie. Een ander punt wat ons zorgen baart is de demografische ontwikkelingen zoals krimp (vergrijzing en ontgroening). Deze roepen op tot visie en maatregelen. Eerst was er een ambtelijke notitie over schaalvergroting en onlangs is de nota “Grip op verandering” in de raad geweest. Helemaal correct gehandeld wat ons betreft want om ons heen vallen kleine scholen, achter elkaar, niet alleen bij ons, maar in de hele regio Achterhoek verdwijnen scholen of staan op de nominatie om te verdwijnen. ‘’Hete hangijzers’’, die niet van bevolkingskrimp in bevolkingskramp moeten veranderen. Daarbij nemen wij tevens dat de bewustwording van eigen handelen op de eigen leefomgeving voldoende gestimuleerd moet worden. Zo moeten we op termijn hoe langer en meer onze kennis en talenten met anderen delen. Daarmee maak je immers een samenleving krachtiger en duurzamer. Het behouden van voldoende sociale vitaliteit is daarbij essentieel. Op krimpgebied zijn er nog vragen te over: Welke zaken gaan we (nog) samendoen met omliggende gemeenten? Of gaan we zoals het rapport genaamd “De oriëntatie van de bevolking van de Achterhoek’’ van het bureau Atlas van Gemeenten” van juli 2013 schrijft; door “ons gedrag” (d.w.z. waar we werken, waar we winkelen, waar we naar het theater gaan etc., buiten onze gemeente), straks onze huidige gemeentegrenzen overboord zetten, of zullen we zelfs als gemeente Montferland uit elkaar gaan? Een toekomstbeeld waarbij volgens het genoemde rapport, het overgrote deel van de gemeente Montferland zich dan zal aansluit bij de gemeente Doetinchem en Oude Ijsselstreek, terwijl Didam en Loil zich dan aansluit bij de gemeente Arnhem e.o. Wie het weet mag het zeggen.. Wij zien dit toekomstscenario voorlopig nog niet zitten..

Voorzitter, ook andere vraagstukken spelen nog volop, zoals: “Wat doen we om een aantrekkelijke gemeente te zijn? Aantrekkelijker dan de omliggende gemeenten wel te verstaan. Besluit straks Provinciale Staten straks daadwerkelijk tot breedband in ons buitengebied? Maar ook: Hoe blijven we in de kern van onze gemeente zelfstandig en zijn we nog goed bereikbaar voor onze burgers? En welke dienstverlening kunnen we (nog) ter plaatse aanbieden’’? Allemaal vragen voor de toekomst om een antwoord op het geven en te krijgen. Onze samenleving is zoals u weet onderhevig aan verandering, nu nog meer dan vroeger. Maar het biedt tevens ook kansen en steeds weer nieuwe uitdagingen.

Voorzitter, er blijft zoals u ziet veel werk aan de winkel. Wij zien echter nog volop kansen om met zijn allen nog succesvoller te zijn.

Diana Büttner

Diana Büttner

Woont in: ‘s-Heerenberg   Krijgt energie van: Een goed politiek debat   Sterk in: Kernachtig samenvatten   Motto: Pluk de dag, het leven is tekort   Vrije tijd: Noodzakelijk, niemand kan zonder   Fijnste plek in Montferland: De Plantage bij kasteel Huis Bergh, met het unieke uitzicht op de kerktoren van Elten   Lid van

Meer over Diana Büttner